Na 2024 moeten alle asbest daken zijn verdwenen, besliste de Tweede Kamer afgelopen maand. Dat gaat in Friesland nooit lukken aangezien de provincie nog geen zicht heeft op de omvang van het probleem. En er is een schreeuwend tekort aan personeel.

Verboden sinds 1993

Asbest is goed bestand tegen zuren, hoge temperaturen, slijtvast, brandwerend en isolerend, en bovendien heel goedkoop. Asbest was aantrekkelijk bouwmateriaal en werd vooral in de jaren zestig, zeventig en tachtig dan ook veel gebruikt. In 1993 kwam er echter een verbod, nadat bleek dat blootstelling eraan ernstige ziektes als asbestose en mesothelioom kan veroorzaken. Asbest is nog volop aanwezig, met name in bedrijfspanden, stallen en schuren. Vooral uit daken kan de gevaarlijke stof vrijkomen, door verwering of incidenten als brand. Daarom heeft staatssecretaris Van Veldhoven voorgesteld om alle asbest daken voor 1 januari 2024 te vervangen.

Geen cijfers in Friesland

Voor de sanering is heel veel geld nodig. De rijkssubsidiepot van € 75 miljoen is bijna leeg. Bedrijven en particulieren krijgen € 4,50 per vierkante meter, met een maximum van € 25.000 per adres. In de pot resteert € 5 miljoen. Personeelsgebrek is één, een heldere registratie is twee. Vrijwel alle Nederlandse provincies hebben het aantal vierkante meters asbest dak in kaart. Behalve Friesland. ,,We hebben geen cijfers’’, erkent Peet Sterkenburgh, bestuurder van Boerenvakbond  LTO Friesland. Het enige dat hij zeker weet: ,,Dit wordt een hele inspanning.’’ LTO pleit ervoor de subsidieregeling door te trekken. Een aanjaagpremie werkt, maar als de pot leeg is, zullen bijvoorbeeld boeren hun plannen uitstellen. Ook Sterkenburgh wijst op het personeelsgebrek in de saneringsbranche. Het aantrekken van vakbekwaam personeel is het grootste probleem.

Friesland belooft schatting

Het ministerie probeert grip te krijgen op de problematiek. Slechts zeven provincies kwamen met een schatting van de totale oppervlakte aan asbest daken in hun regio, blijkt uit een rapport van 3 oktober. Friesland, Groningen, Flevoland, Noord-Holland en Zeeland hebben geen idee. Groningen komt niet verder dan een ruwe schatting voor het landelijk gebied. LTO’er Sterkenburgh: ,,Friesland is een agrarische provincie. Ik heb niet de indruk te veronderstellen dat het hier anders is.’’ Schattingen zijn overigens riskant. Het ministerie maakte in 2015 een eerste rondje en merkte drie jaar later dat het probleem in werkelijkheid veel groter was. Friesland belooft begin komend jaar een inventarisatie te geven, antwoorden gedeputeerde staten op recente vragen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.